تا فايده‌اش بيشتر شود و از خداوند توفيق اتمام و انجام اين خدمت بزرگ را مسئلت دارم . طوائف تراكمه در خاك ايران سكنى دارند از اراضى مرو الى سواحل بحر خزر تا محاذى آنه زان آخر خاك استرآباد مركب از سه طايفه بزرگ هستند و هريك از آن سه طايفه منشعب بشعبات متعدده ميشوند ، به اين ترتيب كه هريك از آن سه طايفه بزرگ منشعب به دو شعبه مىشود و هر شعبه از آنها باز داراى شعبى هستند . شعبه اول تراكمه كه از « مرو » الى « قزل رباط » سكنى دارند و حاليه در تصرف دولت روس هستند يعنى از سنه 1277 كه حمزه ميرزاى حشمت الدوله و قوام الدوله بمقابله آنها رفتند و ننگ ابدى بر دولت ايران خريدند كه مورخين چاپلوس ايرانى همينقدر نوشته‌اند « ختصر چشم زخمى باردوى كيوان شكوه دولتى وارد شد » و در مطلع الشمس و منتظم ناصرى مينويسد : « بواسطه سوء تدبير مأمورين خراسان نواب حشمت الدوله و قوام الدوله معزول و مجددا نواب حسام السلطنه بحكمرانى خراسان منصوب گرديد » ما در اين موقع نميخواهيم بشرح آن سوء تدبير يا چشم زخم بپردازيم همينقدر اجمالا ميگويم آن شاهزاده آزاده و آن وزير بىنظير زياده از سى هزار اردوى ايران را بباد هلاكت دادند و با كمال ذلت از جلو تركمانان فرار كردند و كار اين شكست فاحش به جائى رسيد كه دولت ايران به كلى چشم از آن نقاط پوشيد و بدولت روس واگذار كرد و فعلا آن حدود در تصرف روس است و خط آهن روسها از مغرب بمشرق به خط مستقيم از وسط مساكن آنها ميگذرد و اين طايفه معروف هستند بتراكمه « حسن خانى » كه نصف بيشتر آنها در خاك مرو و نصف كمترشان در آخال يعنى عشق‌آباد مسكن گرفته‌اند و اين طايفه بزرگ منشعب به دو شعبه ميشوند شعبه‌اى « راتميشى » و شعبه ديگر « تختمش » ميگويند كه در اراضى مرو و آخال از هر دو طايفه هستند و